วุธ – วราวุธ ผ่องรัตนชัย
อาสาคืนถิ่นรุ่น 8 จังหวัดชุมพร
จุดเริ่มต้นของการกลับบ้าน
เล่าให้ฟังหน่อยว่า Life Project ที่กลับไปทำงานในพื้นที่ เป้าหมายที่อยากเห็นคืออะไร และมีเรื่องราวหรือเคสไหนระหว่างทางที่ประทับใจจนอยากนำมาเล่าให้ได้เห็นภาพไปพร้อมกันบ้าง ?
สำหรับ วุธ – วราวุธ ผ่องรัตนชัย การกลับบ้านเกิดขึ้นมาประมาณหนึ่งปีครึ่งแล้ว แต่ความสนใจเรื่องงานชุมชนของเขาเริ่มมาตั้งแต่สมัยมหาวิทยาลัย จากการทำงานกับ AIESEC ก่อนจะกลับมามีไฟอีกครั้งผ่านอาสาคืนถิ่นครั้งนี้เขากลับมาที่หลังสวน จังหวัดชุมพร และเลือกหยิบสิ่งที่เป็นต้นทุนของพื้นที่อย่าง “มังคุด” มาพัฒนาต่อ
Life Project ของเขาคือ “ชามังคุดเบลนด์ หลังสวน” คำว่า “เบลนด์” หมายถึงการผสมผสาน เขานำมังคุดซึ่งเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของหลังสวนมาผสมกับชาอื่นๆ เพื่อสร้างรสชาติและเอกลักษณ์ใหม่
แต่สิ่งที่วุธสนใจไม่ได้มีเพียงการทำผลิตภัณฑ์ เขามองไปถึงการใช้สิ่งที่มีอยู่ให้คุ้มค่าที่สุด มังคุดหนึ่งลูกสามารถใช้ทั้งเนื้อและเปลือก เนื้อรับประทานได้ ส่วนเปลือกสามารถนำมาทำชาได้ สิ่งที่มีอยู่แล้วในชุมชนจึงไม่จำเป็นต้องจบลงด้วยรูปแบบเดิมๆ เสมอไป
ระหว่างที่ทำโครงการ วุธเริ่มออกไปพูดคุยกับคนในพื้นที่ ขอให้ช่วยพาไปดูสวนมังคุดและวิสาหกิจชุมชน จากคนที่ไม่ค่อยได้พูดคุยกับคนในชุมชน เขากลับเริ่มมีเพื่อนใหม่ และได้รู้จักผู้คนที่กำลังทำสิ่งต่างๆ อยู่ในพื้นที่ เมื่อเปิดร้านคาเฟ่ เขาจึงไม่ได้มองว่าร้านควรเป็นเพียงพื้นที่ขายชา ยังอยากให้เป็นพื้นที่เชื่อมโยงคนกับชุมชน เป็นพื้นที่ให้คนได้มาพูดคุย แลกเปลี่ยน และทำความรู้จักกับสวนหรือผลิตภัณฑ์ของคนในพื้นที่
สิ่งที่วุธประทับใจคือการได้เห็นว่าสิ่งที่ตัวเองเริ่มต้นสามารถพาไปเจอผู้คนใหม่ๆ และเกิดเป็นเครือข่ายที่อยากทำอะไรบางอย่างร่วมกัน
“คำคลาสสิก” ที่พบระหว่างทาง
เมื่อกลับมาทำงานกับชุมชน มีเรื่องอะไรที่รู้สึกว่าเป็น “คำคลาสสิก” หรือสิ่งที่มักพบเจออยู่เสมอ และเรียนรู้หรือรับมือกับสิ่งเหล่านั้นอย่างไร ?
สำหรับวุธ คำหนึ่งที่เขามองว่าเป็นคำคลาสสิก คือคำว่า “ริเริ่ม” เพราะการริเริ่มคือจุดเริ่มต้นของหลายๆ อย่าง แต่สิ่งที่เขาเห็นในชุมชนคือ หลายครั้งไม่มีใครเริ่ม ทุกคนอาจรอว่าเดี๋ยวคนอื่นก็ทำ หรือเดี๋ยวคงมีใครเข้ามาจัดการ
วุธจึงรู้สึกว่า ถ้าเราเริ่มต้นทำบางอย่างเพื่อชุมชน แม้จะเป็นเพียงสิ่งเล็กๆ แต่มันอาจกลายเป็นแรงบันดาลใจให้คนอื่นเห็นว่า สิ่งนี้ทำได้ และอยากเข้ามาร่วมทำต่อ การริเริ่มเป็นการเปิดทางให้สิ่งอื่นๆ ตามมา
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากบ้านดุง
ตลอดเกือบหนึ่งสัปดาห์ที่ได้มาเรียนรู้และใช้ชีวิตอยู่ที่บ้านดุง มีอะไรบ้างที่ทำให้เห็นความแตกต่างจากบ้านของตัวเอง และหากเลือกนำสิ่งดีๆ จากบ้านดุงกลับไปพัฒนาบ้านหรือชุมชนของตัวเองได้หนึ่งอย่าง อยากนำอะไรกลับไป ?
สำหรับวุธ บ้านดุงคือการได้สัมผัสวัฒนธรรมอีสานครั้งแรก ทั้งภาษา อาหาร และวิถีชีวิตของผู้คน ตั้งแต่วันแรก เขารู้สึกว่าคนบ้านดุงใจดี และเมื่อได้ลงพื้นที่ก็เห็นผู้คนทักทายกันระหว่างทาง เห็นความสัมพันธ์ที่เป็นมิตรของคนในชุมชน สิ่งเหล่านี้ทำให้เขารู้สึกชอบวัฒนธรรมของบ้านดุงมาก
สิ่งที่อยากนำกลับไปจึงเป็นเรื่องของ วัฒนธรรมและความสัมพันธ์ของผู้คน แม้จะเป็นคนใต้ แต่การได้มาเห็นวัฒนธรรมอีกพื้นที่หนึ่งทำให้เขาอยากเรียนรู้เพิ่มเติม และอาจนำบางสิ่งกลับไปปรับใช้กับชุมชนของตัวเองที่ชุมพร
บางทีการเรียนรู้จากพื้นที่อื่นจึงไม่ได้หมายความว่าเราต้องเอาทุกอย่างกลับไปทำเหมือนกัน แต่คือการเปิดตาให้เห็นว่า สิ่งที่เราไม่เคยรู้จักก็สามารถกลายเป็นแรงบันดาลใจให้เราเอากลับไปคิดต่อในบ้านของตัวเองได้
ผู้เขียน
สรรเพชญ เกษสุดาภรณ์ศักดิ์